«NKMK» sanatoriy-profilaktoriysi

“NKMK” SANATORIYSI – TOG‘ IQLIMI BAG‘RIDA SALOMATLIKNI TIKLASH MASKANI

 

2019-yil 25-may kuni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Jizzax viloyatining Zomin tumanida barpo etilgan 150 o‘rinli “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” sanatoriysining rasmiy ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi.

Bugungi kunda “NKMK” sanatoriysi tog‘ning musaffo havosi, betakror tabiati va zamonaviy tibbiy xizmatlarni o‘zida mujassam etgan sog‘lomlashtirish maskanlaridan biri hisoblanadi.

Sanatoriy Zomin tumanining eng so‘lim go‘shalaridan birida Turkiston tog‘ tizmasining shimoliy yonbag‘irlarida, dengiz sathidan 1960 metr balandlikda, qo‘riqxona hududida joylashgan. Bu yerning asosiy tabiiy davolovchi omili tog‘ iqlimi hisoblanadi.

Tog‘ landshafti, musaffo havo, quyosh nurlarining mo‘lligi, ultrabinafsha nurlanish hamda tabiiy daraxt va o‘simliklardan taraladigan iforlar dam oluvchilarning hordiq chiqarishi va salomatligini tiklashiga qulay sharoit yaratadi.

Sanatoriy faoliyati dam olish bilan bir qatorda, shifokor tavsiyasi asosida sog‘lomlashtirish muolajalarini o‘tkazish, ayrim kasalliklardan keyingi reabilitatsiya jarayonini qo‘llab-quvvatlash va organizmning umumiy holatini yaxshilashga qaratilgan.

Davolash va sog‘lomlashtirish yo‘nalishlari

“NKMK” sanatoriysi zamonaviy tibbiy-diagnostika asbob-uskunalari bilan jihozlangan majmua bo‘lib, unda tog‘ iqlimidan foydalanish bilan birga, turli fizioterapevtik va sog‘lomlashtirish muolajalari amalga oshiriladi.

Sanatoriyda quyidagi holatlarda sog‘lomlashtirish va reabilitatsiya xizmatlari ko‘rsatilishi nazarda tutilgan:

  • sil kasalligi bilan bog‘liq bo‘lmagan nafas olish tizimi kasalliklari, jumladan, allergik bronxit va bronxial astma;
  • asab tizimining ayrim funksional kasalliklari;
  • yuqori nafas yo‘llari kasalliklari;
  • allergik kasalliklar;
  • surunkali kasalliklardan keyingi tiklanish davri;
  • umumiy sog‘lomlashtirish va organizmning funksional holatini yaxshilash.

Muayyan muolajalarni qo‘llash, ularning davomiyligi va davolash tartibi dam oluvchining sog‘lig‘i, tibbiy ko‘rik natijalari hamda davolovchi shifokor tavsiyalariga muvofiq belgilanadi.

 Davolash bo‘limida ko‘rsatiladigan muolajalar

Sanatoriyda tibbiy ko‘rsatmalar asosida quyidagi muolaja va sog‘lomlashtirish xizmatlaridan foydalanish mumkin:

  1. Fizioterapiya. Turli fizioterapevtik usullar yordamida davolash jarayonini qo‘llab-quvvatlash, ayrim kasalliklarda tiklanishga ko‘maklashish va organizmning funksional holatini yaxshilashga qaratilgan muolajalar amalga oshiriladi.
  2. Davolash jismoniy tarbiyasi (DJT). Mutaxassis tavsiyasi asosida jismoniy mashqlar bajariladi. Mashg‘ulotlar bemorning holati, kasallik turi va jismoniy imkoniyatlarini hisobga olgan holda tashkil etiladi.
  3. Ter­renkur. Tabiiy sharoitda, belgilangan yo‘nalish va me’yoriy jismoniy yuklama asosida piyoda yurish orqali sog‘lomlashtirish usuli qo‘llaniladi.
  4. Uqalab davolash (massaj). Shifokor tavsiyasi va tegishli ko‘rsatmalar asosida massaj muolajalari o‘tkaziladi.
  5. Galokamera. Maxsus xonada tuz aerozoli muhitidan foydalanishga asoslangan muolaja taklif etiladi.
  6. Fitoterapiya va fitobar. Dorivor o‘simliklardan foydalanishga asoslangan sog‘lomlashtirish usullari hamda fitobar xizmatlari mavjud.
  7. Kislorodli kokteyl. Dam oluvchilarga kislorod bilan boyitilgan ko‘pik shaklidagi ichimlik taklif etiladi.
  8. Kislorodli ingalyatsiya. Tibbiy ko‘rsatmalar asosida kisloroddan foydalanishga doir muolaja amalga oshiriladi.
  9. Aerozolli, ya’ni medikamentoz ingalyatsiya. Dori vositalarini aerozol shaklida nafas yo‘llariga yetkazishga asoslangan muolaja qo‘llaniladi.
  10. Traksion muolaja. Tayanch-harakat tizimining ayrim kasalliklarida shifokor tavsiyasi asosida qo‘llanadigan tortish usuliga oid muolaja mavjud.
  11. Magnitoterapiya. Tegishli tibbiy ko‘rsatmalar bo‘yicha magnit maydoni yordamida fizioterapevtik muolaja o‘tkaziladi.
  12. Lazer terapiyasi. Ayrim asab tizimi, qon tomirlari va boshqa kasalliklarda shifokor tavsiyasiga muvofiq qo‘llanadigan fizioterapevtik usul.
  13. Ichaklarni yuvish (gidrokolonoterapiya). Sanatoriyda ushbu muolaja ham ko‘rsatiladigan xizmatlar qatorida keltirilgan. Undan foydalanish masalasi tibbiy ko‘rik va mutaxassis tavsiyasi asosida hal etiladi.
  14. Yuqori chastotali elektromagnit maydon yordamidagi fizioterapiya (UHF va SVCH deb ko‘rsatilgan muolajalar). Muassasa ma’lumotlarida ayrim yallig‘lanish jarayonlari, nafas yo‘llari va tayanch-harakat tizimi kasalliklarida qo‘llanadigan fizioterapiya usullari qayd etilgan. Ularning aniq turi va qo‘llash tartibi tibbiyot mutaxassisi tomonidan belgilanadi.

Sanatoriyda davolash jismoniy tarbiyasi bo‘yicha mashg‘ulotlar maxsus tayyorgarlikka ega mutaxassislar tomonidan olib boriladi. Ob-havo sharoitiga qarab mashqlar jismoniy tarbiya zalida yoki ochiq havoda tashkil etiladi. Dam oluvchilar kasalliklari va jismoniy imkoniyatlariga qarab guruhlarga ajratilib, me’yorlashtirilgan mashg‘ulotlarda qatnashadilar.

 Yashash sharoitlari va infratuzilma

“NKMK” sanatoriysi 8 gektar maydonni egallaydi. Hudud ko‘kalamzorlashtirilgan bo‘lib, unda 5000 dan ortiq ekzotik daraxt va manzarali gullar mavjud. Yashil hududlar, tog‘ manzarasi va toza havo dam oluvchilarga tabiat qo‘ynida hordiq chiqarish imkonini beradi.

Sanatoriy bir vaqtning o‘zida 150 nafar dam oluvchini qabul qilish quvvatiga ega.

Majmua hududida quyidagi bino va inshootlar joylashgan:

  • asosiy turar joy binosi;
  • davolash binosi;
  • alohida, tanho kottejlar;
  • avtomobillar uchun to‘xtash joyi;
  • amfiteatr;
  • sport-sog‘lomlashtirish maydonchasi;
  • bolalar maydonchasi;
  • suhbatlashish va hordiq chiqarish uchun ayvonlar.

Asosiy binoning birinchi qavatida qabulxona va boshqa xizmat ko‘rsatish joylari, shuningdek, umumiy foydalanish uchun mo‘ljallangan xonalar mavjud. Ikkinchi qavatdan oltinchi qavatgacha bo‘lgan qismda standart va hashamatli turar joy xonalari joylashgan.

Asosiy binoda oshxona, yotoqxonalar, muolajalar bo‘limi, kutubxona, madaniyat saroyi va texnik xizmat ko‘rsatish xonalari ham faoliyat yuritadi.

Dam oluvchilarning qulayligini ta’minlash maqsadida turar joy xonalari televizor, kompyuter, sovutgich, ichki telefon va boshqa zarur jihozlar bilan ta’minlangan. Sanatoriy hududida internet aloqasidan foydalanish imkoniyati mavjud.

Majmuada 120 nafar ishchi-xodim faoliyat yuritadi. Ular dam olish maskanining kundalik faoliyatini tashkil etish, hududni obodonlashtirish, ko‘kalamzorlashtirish, tozalikni saqlash va dam oluvchilar uchun qulay muhit yaratishga xizmat qiladilar.

 Ovqatlanish va parhez taomlar

Sanatoriyda dam oluvchilar uchun kuniga uch mahal ovqatlanish tashkil etilgan. Taomlar belgilangan jadval asosida tortiladi.

Ovqatlanish vaqtlari:

  • Nonushta – soat 08:00 dan 09:00 gacha.
  • Tushlik – soat 13:00 dan 14:00 gacha.
  • Kechki ovqat – soat 18:00 dan 19:00 gacha.

Dam oluvchining sog‘lig‘i va kasallik turidan kelib chiqib, davolovchi shifokor ko‘rsatmasi asosida tegishli parhez stoli belgilanadi. Parhez taomlar oshxonada tayyorlanadi.

Sog‘lomlashtirish jarayonining samaradorligini ta’minlash uchun dam oluvchilarga ovqatlanish tartibiga rioya qilish tavsiya etiladi.

Uzrli sababga ko‘ra ovqatlanish vaqtida oshxonaga kela olmagan dam oluvchi bu haqda parhez hamshirasini oldindan xabardor qilishi lozim. Ovqatlanish vaqtidan kechikkan holatlarda navbatchi shifokor ko‘rsatmasiga muvofiq tegishli tartib belgilanadi.

 Kun tartibi

Sanatoriyda dam oluvchilarning vaqtini samarali tashkil etish, davolash muolajalari va hordiq chiqarish jarayonlarini uyg‘unlashtirish maqsadida kun tartibi belgilangan.

  • Soat 07:00 – uyg‘onish.
  • Soat 07:17–07:45 – ertalabki badantarbiya.
  • Soat 08:00–09:00 – nonushta.
  • Soat 09:00–13:00 – shifokor ko‘rigi.
  • Soat 09:00–15:45 – davolash muolajalarini qabul qilish.
  • Soat 13:00–14:00 – tushlik.
  • Soat 18:00–19:00 – kechki ovqat.
  • Soat 22:00 – tungi dam olish.

Davolash muolajalari shifokor belgilagan jadval va tartib asosida amalga oshiriladi. Dam oluvchilarning muolajalarga o‘z vaqtida kelishi, ovqatlanish va dam olish vaqtlariga rioya qilishi sog‘lomlashtirish jarayonining muhim qismidir.

 Madaniy-ma’rifiy tadbirlar va bo‘sh vaqtni mazmunli tashkil etish

“NKMK” sanatoriysida dam oluvchilarning nafaqat salomatligini tiklash, balki bo‘sh vaqtlarini mazmunli o‘tkazishiga ham e’tibor qaratiladi.

Hafta davomida turli sport musobaqalari, ko‘ngilochar tadbirlar va sayohatlar tashkil etiladi.

Dushanba kuni:

  • Soat 14:00–15:30 – shaxmat va shashka musobaqalari.
  • Soat 19:00–20:30 – diskoteka va qiziqarli o‘yinlar.

Seshanba kuni:

  • Soat 10:30–15:30 – Zomin tarixiy muzeyiga sayohat.

Chorshanba kuni:

  • Soat 14:00–15:30 – stol tennisi musobaqasi.
  • Soat 19:00–20:30 – diskoteka va qiziqarli o‘yinlar.

Payshanba kuni:

  • Soat 10:30–15:30 – Zomin tarixiy muzeyiga sayohat.

Juma kuni:

  • Soat 14:00–15:30 – shaxmat va shashka musobaqalari.
  • Soat 19:00–20:30 – diskoteka va qiziqarli o‘yinlar.

Shanba kuni:

  • Soat 12:00–13:00 – stol tennisi musobaqasi.

Bundan tashqari, sanatoriyda turli konsert dasturlari va bayram tadbirlari ham o‘tkaziladi. Ularning sanasi va vaqti oldindan e’lon qilinadi.

Dam oluvchilarning tug‘ilgan kunlarini nishonlash ham yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, bu tadbirlar ularning xohish-istaklariga ko‘ra tashkil etiladi.

 Dam oluvchilar uchun muhim eslatmalar

Sanatoriyda belgilangan tartib-qoidalarga rioya qilish barcha dam oluvchilar uchun qulay, osoyishta va xavfsiz muhitni ta’minlashga xizmat qiladi.

  1. Kun tartibiga rioya qilish. Har bir dam oluvchi belgilangan kun tartibiga amal qilishi, davolash muolajalariga o‘z vaqtida kelishi, ovqatlanish va dam olish vaqtlariga rioya qilishi hamda davolovchi shifokor ko‘rsatmalarini bajarishi lozim.
  2. Ovqatlanish tartibi. Davolanish davomida shifokor belgilagan parhezga amal qilish va oshxonada belgilangan vaqtda ovqatlanish tavsiya etiladi. Uzrli sabablarga ko‘ra ovqatlanish vaqtini o‘zgartirish zarurati tug‘ilganda parhez hamshirasi xabardor qilinadi. Ovqatlar belgilangan tartibda ikki soat davomida saqlanadi. Kechikkan dam oluvchilarga navbatchi shifokor ko‘rsatmasiga binoan xizmat ko‘rsatiladi. Sanatoriydan tashqaridagi ovqatlanish joylaridan foydalanish masalasi muassasada belgilangan tartib asosida hal etiladi.
  3. Tinchlikni saqlash. Dam olish va tungi uyqu vaqtida sanatoriy hududida tinchlik saqlanishi shart. Boshqalarning osoyishtaligini buzadigan baland ovoz, radio, televizor, mobil telefon va boshqa qurilmalardan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
  4. Sanatoriy mulkiga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish. Turar joy xonalari va ulardagi jihozlardan ehtiyotkorlik bilan foydalanish, tozalikni saqlash talab etiladi. Dam oluvchining aybi bilan sanatoriy mulkiga zarar yetkazilgan, jihozlar buzilgan yoki yo‘qolgan taqdirda, zararni qoplash masalasi belgilangan tartibda hal etiladi.
  5. Yong‘in xavfsizligiga rioya qilish. Har bir dam oluvchi sanatoriy binolaridagi evakuatsiya yo‘nalishlari va favqulodda vaziyatlarda chiqish yo‘llari bilan tanishib chiqishi zarur.
  6. Elektr jihozlari va suvdan foydalanish. Xonadan chiqayotganda chiroqlar, televizor, kompyuter va boshqa elektr jihozlarini o‘chirish, suv jo‘mraklarini yopish hamda derazalarni berkitish lozim.
  7. Pul va qimmatbaho buyumlarni saqlash. Pul mablag‘lari va qimmatbaho buyumlarni sanatoriy tomonidan belgilangan saqlash joyiga topshirish tavsiya etiladi.
  8. Taklif va murojaatlar. Dam olish davomida yuzaga kelgan muammo, kamchilik, shikoyat yoki takliflar bo‘yicha avvalo davolovchi shifokorga, zarurat tug‘ilganda esa sanatoriy rahbariyatiga murojaat qilish mumkin. Tibbiy, madaniy-ma’rifiy, maishiy va boshqa xizmatlar yuzasidan fikr-mulohazalarni shikoyatlar hamda taklif-istaklar daftariga yozib qoldirish imkoniyati mavjud.
  9. Ichki tartib-qoidalarga amal qilish. Sanatoriy tartib-qoidalarini qo‘pol ravishda buzgan dam oluvchilarga nisbatan belgilangan choralar ko‘rilishi mumkin. Bunday holatlarda sanatoriydan muddatidan oldin chiqarish va yo‘llanma bergan tashkilot yoki ish joyini xabardor qilish masalasi amaldagi tartib asosida hal etiladi.
  10. Muomala madaniyati. Barcha dam oluvchilardan o‘zaro hurmat, xushmuomalalik, kiyinish va umumiy madaniyat qoidalariga rioya qilish so‘raladi.

Sanatoriy ma’muriyati har bir dam oluvchining bu yerda maroqli hordiq chiqarishi, sog‘lig‘ini tiklashi va ko‘rsatilayotgan xizmatlardan unumli foydalanishi uchun zarur sharoitlarni yaratishga intiladi.

 Murojaat uchun ma’lumotlar

Muassasa nomi: “NKMK” sanatoriysi.

Manzil: Jizzax viloyati, Zomin tumani, Duoba QFY.

Telefon raqamlari:

  • 72 221 51 68;
  • 94 345 41 41.

Sanatoriyga joylashish, yo‘llanmalar, xizmatlar va boshqa tashkiliy masalalar bo‘yicha yuqoridagi telefon raqamlari orqali murojaat qilish mumkin.

“NKMK” sanatoriysi – tog‘ning musaffo havosi, zamonaviy sog‘lomlashtirish imkoniyatlari va maroqli hordiqni birlashtirgan maskan.